Wanneer we over werk praten, ontkomen we niet aan het grote verschil in beloning tussen mannen en vrouwen. Vrouwen verdienden in 2021 per jaar gemiddeld 36 procent minder dan mannen. Ook voor hetzelfde werk krijgen vrouwen minder geld. De oplossing voor de loonkloof is nog lang niet in zicht. ‘De afgelopen jaren ben ik steeds sceptischer en activistischer geworden’, vertelt Sophie van Gool, ‘Het moet radicaal anders.’ Anderhalf jaar geleden verscheen haar boek Waarom vrouwen minder verdienen. Tijd voor een ideeënwisseling.
In februari 2023 verschijnt De Komeet – een bundel speculatieve verhalen van Nederlandse schrijvers van kleur. Geïnspireerd door het sciencefictionverhaal The Comet uit 1920 van W.E.B. Du Bois verhouden de schrijvers zich tot het Nederland van nu. Mijn bijdrage, ‘De terugkeer van de komeet’, gaat over een dystopische nabije toekomst waar een Chinees-Indisch stel zich bezint over hun recente remigratie en hun zoektocht naar wie ze willen zijn.
De terugkeer van de komeet speelt zich af in een nabije dystopische toekomst waar een niet meer zo jong Indisch stel ‘ga terug naar je eigen land’ in de praktijk brengt. Ze besluiten hun heil te zoeken in overstroomd en mistig Jakarta waar het ook niet pluis is. Daar moeten ze de geesten uit het verleden onder ogen komen en kiezen wie ze willen zijn.
Het onrecht dat koloniaal Nederland aanrichtte in Indonesië staat volop in de belangstelling, maar het is nog altijd onderbelicht en onbekend hoe de Nederlanders omgingen met en gebruik maakten van de Chinese minderheid in dat land. Met een verleden als schakel en medeplichtige van het koloniale project blijft de positie van deze groep bijzonder en kwetsbaar. Liang de Beer bespreekt Patricia Tjiook-Liem’s Chinezen uit Indonesië, dat deze verborgen geschiedenis (gedeeltelijk) onthult.
Lees de recensie online bij De Nederlandse Boekengids, deze verschijnt tevens in het tweede nummer van 2023.
Chinezen uit Indonesië verschijnt bij Walburg Pers.
Toen mijn oma 25 jaar werd in 1941 en al moeder van drie kinderen was, mocht ze niet stemmen. Haar leeftijdgenoten in Nederland hadden dat recht sinds 1919. Maar vrouwen in het toenmalig Nederlands-Indië waren daarvan uitgesloten. Daarbij kwam dat mijn Chinese oma in een niet-democratische kolonie op de rand van oorlog woonde waar de overgrote meerderheid van de bevolking sowieso geen volwaardig burger was. Pas na aankomst in Nederland in 1955 was voor het eerst de gelegenheid daar om te stemmen. Ze volgde het stemadvies van mijn opa: De Katholieke Volkspartij.
Mijn moeder is een feminist van de tweede generatie en kind van de jaren ‘70. Altijd van je stemrecht gebruik maken, kreeg ik van haar mee. Dat heb ik dus braaf gedaan bij elke verkiezing na 2006, zelfs de waterschappen sloeg ik niet over. Mijn moeder stemde op de eerste vrouw op de lijst, een gewoonte die meer mensen hebben. Ik deed hetzelfde of stemde zelfs op de vaak mannelijke lijsttrekker, de horreur! Ik had politiek nog geen vaste grond aan de voeten, en ik moet toegeven dat mijn redenen om op een bepaalde partij of kandidaat te stemmen zeer oppervlakkig waren. Later werd ik zelf politiek actief, en leerde ik deze wereld beter kennen.
Natuurlijk ga ik op 15 maart 2023 voor de Provinciale Staten stemmen. Maar het enthousiasme dat ik bij verkiezingen normaliter voel, is dit keer afwezig. Het is alsof er geen feministische urgentie is. Wat is dit keer de drijfveer om naar de stembus te gaan behalve het stemmetje van generaties feministen voor ons?
Daarom ben ik voor Opzij op zoek gegaan naar het wat en waarom van deze verkiezingen. Ik wil een feministisch verhaal hebben, en het voelt niet goed dat deze niet op het puntje van mijn tong ligt.
